Su Kasidesi

e-Posta Yazdır PDF

15.  İçmek ister bülbülün kanın meğer bir reng ile

  Gül budağının mizâcına gire kurtare su


Gülün budağı güle renk vermek için hile ile bülbülün kanını içmek istiyor,

Su gülün gövdesine yürüyüp yalvarsın da, zavallı bülbülü kurtarsın.


Açıklaması: Bu beyitte gül-bülbül hikâyesine telmih vardır. Efsaneye göre bülbül gonca hâlindeki gülün açılması için sabaha kadar yalvarmaktadır. Ancak gül, bülbülü umursamayıp açılmamaktadır. Bülbül bu şekilde feryat ederken günler geçer, geceler sabaha erer. Bülbülün kanını içip kırmızı renge bürünmek isteyen gül ise bu yakarışlara aldırış etmez. Günlerce yalvaran bülbül bir gece sabaha karşı yorgunluktan kendinden geçer. Yorgun düşen bülbül kendini bırakınca gülün budağındaki diken bülbülün vücuduna batar. Bülbülün kanı güle ulaşır ve gül açılarak kırmızı rengini alır; ancak günlerdir yalvarıp yorgun düşen bülbül canından olmuştur. Gülün kırmızı renginin buradan geldiği düşündürülmek istenmiştir. “Reng” kelimesinin bir diğer anlamı da “hile”dir. Gül, hile ile bülbülün kanını içmek ister. Su da gülü bu huyundan vazgeçirmek için gülün budağına girmek ve onun bu kötü huyunu değiştirmek ister. İkinci mısradaki “gül” kelimesi hem birinci mısraın hem de ikinci mısraın anlamını tamamlayacak şekilde iki mısra için ortak kullanılmıştır.



16.  Tinet-i pâkini ruşen kılmış ehl-i âleme

İktidâ etmiş tarîk-i Ahmed-i muhtâra su


Su olmazı oldurmuş, Hazreti peygamberin yoluna girerek,

Tertemiz doğasını insanlık alemine göstermiştir.


Açıklaması: Şairin, Peygamber Efendimizi övmeye başlayacağı asıl bölüm olan methiyeye geçmeden önce yazdığı girizgâh (giriş) beytidir bu beyit. Ahmed-i Muhtâr’dır O. Yani insanlar arasından seçilmiş, övgüye lâyık olandır. Hz. Muhammed’in yolu Kur’ân ve iman yoludur. Bu yola giren ve O’na uyan mümin ile su arasında ilgi kurulur. İslâmiyet’te “Temizlik imandan gelir.” ifadesiyle suya büyük bir önem atfedilmiştir. Su, temizliğin ve de temiz tıynet(yaratılış)in sembolüdür. Yaratılan her varlık günahsız ve tertemizdir. Bu temizliği ve saflığıyla Hz. Muhammed’in yoluna giren mümin saflığını gösterecektir. Müminin saf gönlü, temiz niyeti tezahür edecektir. Su temiz ve berraktır. Ancak şair onun temiz olma sebebini Hz. Muhammed’in yoluna girme sebebine bağlamıştır. Çünkü asıl temizlik ve saflık O’nun özelliğidir. Su, bu sebeple saflık ve temizlik sıfatlarını kazanmıştır. Müminler de Peygamberimizin yoluna girmekle ne denli saf ve temiz olduklarını âleme duyurmuşlardır. Şair bu ifadeleriyle sudaki temizliğin sebebini güzel bir sebebe yani Peygamberimize tâbi olmasına bağlamıştır.