Sohbetsiz Geçen Günlere Yazık!

Yazdır

Sohbetin oluşumu için üç şeyin bir arada bulunması gerekir. 

Birincisi muhabbettir. Muhabbet; mutluluktur, neşedir. Yüzde, dilde, gönülde güllerin açılmasıdır. 

“Abusu’l vec kerîhü’l-manzardır” diye bir söz vardır. Yani “yüzü dökkün, somurtkan bir çehre en berbat manzaradır” demektir. Somurtkan bir çehreyle sohbet olmaz. Çünkü Sohbetin amaçlarından birisi de muhabbeti yakalamaktır. Muhabbeti koyulaştırarak demlenmektir. Demlenerek olgunlaşmak ve kemale doğru yelken açmaktır.

Muhabbet aynı zamanda samimiyettir, Ortam, samimiyet kokuyorsa sohbettir. Aşksız sohbet olmaz, sohbetsiz aşk olmaz. Sohbette yalan olmaz, riyakarlık ise hiç.

Sohbet hikmettir. Dedikodudan sohbet olmaz. Sohbete fuzuli olan bir şey giremez ama sohbet eden Fuzûlî olursa başka olur:

“Yattılar Ferhad u Mecnûn mest-i câm-ı aşk olup

Ey Fuzuli biz onlar yattıkça sohbet bekleriz”

[Ferhat ve Mecnun aşk kadehinden içince kendilerinden geçtiler,(Fuzuli ise bu mest edici aşk şarabından içtiği halde istidadının fazla olduğunu ortaya koymak için) Ey Fuzûli onlar böyle sermest oldukça biz yar ile sohbeti bekleriz diyor.]

İkincisi sohbete layık uygun bir kişidir ki bu sahabe makamında musahib olmaktır. Musahib hemhaldir, hemzevktir,hemderttir. hemzeban olan iki kişi anlar birbirini ancak. Buradaki hemzeban aynı dili konuşan iki kişi değildir, aynı duyguyu paylaşan iki kişidir. Aynı duyguyu paylaşanlar yani duygudaşlar tek gönül gibidir. Sohbet namahrem kabul etmez. Sohbette dinleyen söyleyenden arif olmak gerektir. Ziya Paşa’nın dediği gibi arif arifle; cahil cahille konuşmaktan zevk alabilir ancak:

“Nadanlar eder sohbet-i nadanla telezzüz 

 Divanelerin hemdemi divane gerektir”

Zahir batınsız, batın zahirsiz olmadığı gibi konuşan sohbetin zahiri, hemzeban olan dinleyen batınıdır. Sohbet dostsuz olmaz, dost sohbetsiz.

Üçüncüsü uygun bir mekandır. Neşe sohbetin sireti, mekan ise suretidir. Hem ortam sohbeti şekillendirir hem de sohbet ortamı. Sohbetin en güzel mekanı gönüldür. Gönülde en mutena ve müstesna köşeye kurulmaktır. Sohbet cennet bahçesidir.

Sohbet çaredir. 

Sohbet dermandır.

 Sohbet candır, muhabbettir. 

Kan kana içilen ama bitmesini istediğindir. 

Gönülü soldurmayan, gönlü canlandırandır sohbet. 

Sohbet cemaledir, cemalde gözedir, gözgözedir, diz dizedir.  

Gözden gönüledir. 

Bir gönülden bir gönüle akmaktır. 

Gönle girmektir. Gönülde yaşamaktır. 

Gönlü onunla olmaktır. 

Sohbet, dildir yani gönüldür.

Gönül, yârdir. 

Yar ile yaren olmaktır

Yunus Emre:

“Önce doğru iman et, haramdan el etek çek

Ruha gıdadır sohbet, badem helvası değil”