Kibârı Kelam (Ehlullâh’ın Dilinden…) 20

e-Posta Yazdır PDF

Günah Olarak Kişiye Yeten Kötülük

قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: كَفٰى لِلْمَرْءِ مِنَ الْإِثْمِ أَنْ يُضِيعَ مَنْ يَقُوتُ

Rasûlüllah (sallallahu aleyhi vesellem) buyurdular ki: “Doyurduğu (bakmakla yükümlü olduğu) kimseleri zayi (ihmal) etmesi kişiye günah olarak yeter.”

 

En Faziletli Sadaka

عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ اَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ؟ قَالَ: ابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ، وَالصَّدَقَةُ عَنْ ظَهْرِ غِنًى.

Hakîm bin Hizâm (radiyallahu anh) Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem)’e: “Hangi sadaka daha faziletlidir” diye sordu. Efendimiz (sallallahu aleyhi vesellem): “Geçimini sağladığın kişilerden başla. Sadaka zenginliğin ardındandır” buyurdular.

 

Yoksulun Gayreti

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَالَ: يَا رَسُولَ اللّٰهِ، أَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ؟ قَالَ: جُهْدُ الْمُقِلِّ، وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ.

Ebu Hüreyre (radiyallahu anh) Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem)’e: “Ya Rasûlallah! Hangi sadaka daha faziletlidir” diye sordu. Efendimiz (sallallahu aleyhi vesellem): “Yoksul ve fakir bir kimsenin gayret etmesi. Geçimini sağladığın kişilerden başla” buyurdular.

 

Kendisine Hayırlar Verilen Kul

عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: مَنْ أَعْطَاهُ اللّٰهُ خَيْرًا فَلْيُرَ عَلَيْهِ وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ، وَارْتَضِخْ مِنَ الْفَضْلِ، وَلَا تُلَامُ عَلَى كَفَافٍ وَلَا تَعْجِزْ عَنْ نَفْسِكِ.

İbni Mes‘ud (radiyallahu anh)’den rivayete göre: Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) buyurdular ki: “Allah’u Teâlâ kime hayır verirse üzerinde görünsün. Geçimini sağladığın kişilerden başla. Fazlasından hediyeler ver. (Aileni geçindirmeye) yetecek şekilde (geçimini kazanırsan) kınanmazsın. Kendini acze (düşürecek şekilde) zorlama.”

 

Ailenin Geçimi İçin Harcanan Para

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: دِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ، وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي رَقَبَةٍ، وَدِينَارٌ تَصَدَّقْتَ بِهِ عَلٰى مِسْكِينٍ، وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ عَلٰى أَهْلِكَ، أَعْظَمُهَا أَجْرًا الَّذِي أَنْفَقْتَهُ عَلٰى أَهْلِكَ.

Ebu Hüreyre (radiyallahu anh)’den rivayete göre Rasûlüllah (sallallahu aleyhi vesellem) buyurdular ki: “Bir dinarı Allah yolunda infak ettin. Bir dinarı köleye infak ettin. Bir dinarı (çalışıp hayatını kazanmaktan aciz bir) miskine tasadduk ettin. Bir dinarı da ehline harcadın. (Bunların arasından) mükafat olarak en büyüğü ailene harcadığın dinardır.”

 

Hanımın Ağzına Götürülen Lokmanın Değeri

عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ: إِنَّكَ مَهْمَا أَنْفَقْتَ عَلٰى أَهْلِكَ مِنْ نَفَقَةٍ فَإِنَّكَ تُؤْجَرُ فِيهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَرْفَعُهَا إِلَى فِي امْرَأَتِكَ.

Âmir bin Sa‘d (radiyallahu anh)’ın babasından rivayetine göre Rasûlüllah (sallallahu aleyhi vesellem) ona buyurdu ki: “Hiç şüphesiz ki sen her ne zaman ailen için (onların geçimi ve ihtiyaçlarını temin noktasında) bir harcama yapsan onunla mükâfat göreceksin. Hatta hanımının ağzına götürdüğün lokmanın bile (mükâfatını göreceksin).”

 

Varislere Mal Bırakmak

عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ: إِنَّكَ أَنْ تَدَعَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ عَالَةً.

Âmir bin Sa‘d (radiyallahu anh)’ın babasından rivayetine göre Rasûlüllah (sallallahu aleyhi vesellem) ona buyurdu ki: “Hiç şüphesiz ki senin, varislerini zengin olarak bırakman onları muhtaç olarak bırakmandan hayırlıdır.”

 

Abdalların Ameli

عَنْ سُفْيَانَ، يَقُولُ: عَلَيْكَ بِعَمَلِ الْأَبْطَالِ: الْكَسْبُ مِنَ الْحَلَالِ وَالْإِنْفَاقُ عَلَى الْعِيَالِ.

Süfyan-ı Sevrî (radiyallahu anh)’den rivayete göre o şöyle derdi: “Sana kahramanlıkta önü alınamayan yiğit kimselerin ameli gerekir. O amel de: helalinden kazanıp ehl-ü iyâlinin nafakasına harcamandır.”

 

Ehline Karşı İyi Davranmak

عَنِ الْمُبَارَكِ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ: كَتَبَ إِلَيَّ أَخِي سُفْيَانُ: أَمَّا بَعْدُ فَأَحْسِنِ الْقِيَامَ عَلَى عِيَالِكَ وَلْيَكُنِ الْمَوْتُ مِنْ بَالِكَ، وَالسَّلَامُ...

Mübarek bin Sa‘îd’den (rahimehullah) dedi ki: “Kardeşim Süfyan bana yazdı ki: Ailene karşı güzel davran, ölümü (tefekkür daima) kalbinde olsun vesselam.”

 

Babası ve Çocuğu Olmayan Adam

عَنْ طَاوُسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَرَبَ مَثَلَ الَّذِي يُعْطِي مَالَهُ كُلَّهُ وَيَقْعُدُ كَأَنَّهُ وَرَثَ كَلَالَةً.

Tâvus (radiyallahu anh)’den rivayet edilmiştir ki: “Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem), (babası ve çocuğu olmadığı için) malının tamamını dağıtıp ölüme varis olan adamın misalini anlatırdı.”

 

Nafakada İsraf Etmemek

عَنِ الْحَسَنِ، يَرْفَعُ الْحَدِيثَ، قَالَ: إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلٰى أَهْلِهِ مِنْ غَيْرِ إِسْرَافٍ وَلَا إِقْتَارٍ كَانَتْ نَفَقَتُهُ بِمَنْزِلَةِ النَّفَقَةِ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ.

Hasan (radiyallahu anh)’den merfu bir rivayete göre efendimiz (sallallahu aleyhi vesellem) buyurdular ki: “İsraf etmeden elini aşırı da kısmadan ailesinin nafakasına harcama yapanların yaptıkları o nafakaları Allah yolunda harcanmış nafakalar gibidir.”

 

……………………………………………

Kaynak: İbni Ebi’d-Dünya, en-Nafaka’tü ale’l-İyâl